عفونت واژینال یکی از شایع‌ترین مشکلات زنان است. بسیاری از خانم‌ها دست‌کم یک‌بار آن را تجربه می‌کنند. این مشکل معمولاً آزاردهنده است اما با تشخیص درست و درمان دقیق، به‌سرعت کنترل می‌شود. در این مقاله اپلیکیشن انرجیم تمام موارد مهم را بررسی می‌کنیم. همچنین داروهای موجود در ایران را برای هر نوع عفونت معرفی می‌کنیم.

عفونت واژینال چیست؟

واژن محیطی طبیعی از باکتری‌های مفید دارد. این باکتری‌ها از رشد قارچ، باکتری مضر و ویروس‌ها جلوگیری می‌کنند. اما گاهی تعادل این محیط تغییر می‌کند. در نتیجه عفونت ایجاد می‌شود. این عفونت سه نوع اصلی دارد:

عفونت قارچی (Yeast Infection یا کاندیدیازیس)
عفونت باکتریایی (Bacterial Vaginosis یا BV)
عفونت انگلی (Trichomoniasis)

هرکدام علائم، علت‌ها و روش درمان مخصوص خود را دارند. بنابراین شناخت تفاوت‌ها اهمیت زیادی دارد.

علائم عفونت واژینال

علائم بسته به نوع عفونت متفاوت است. اما برخی نشانه‌ها مشترک هستند:

خارش شدید یا خفیف
سوزش
ترشح با بوی نامطبوع
درد هنگام مقاربت
درد یا سوزش هنگام ادرار
قرمزی و التهاب اطراف واژن

به دلیل شباهت علائم، تشخیص خودسرانه معمولاً اشتباه می‌شود. به همین دلیل بخش تشخیص در ادامه اهمیت زیادی دارد.

انواع عفونت واژینال و علائم اختصاصی

۱. عفونت قارچی (Yeast Infection)

این نوع عفونت ناشی از رشد بیش از حد قارچ «کاندیدا» است.

علائم:

خارش شدید
ترشح غلیظ سفید شبیه پنیر
بدون بو
درد هنگام رابطه جنسی
سوزش ادراری

۲. عفونت باکتریایی واژن (Bacterial Vaginosis)

این نوع شایع‌ترین عفونت زنان در سن باروری است.

علائم:

بوی ماهی مانده، مخصوصاً بعد از رابطه
ترشح خاکستری یا سفید
رقیق‌تر از ترشح قارچی
سوزش خفیف

۳. عفونت انگلی (Trichomoniasis)

این نوع بر اثر انگل «تریکوموناس» ایجاد می‌شود.

علائم:

ترشح زرد، سبز یا کف‌آلود
بوی بسیار تند
درد لگن
سوزش شدید

این نوع عفونت معمولاً از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود.

علت‌های ایجاد عفونت واژینال

۱. علت‌های رایج در عفونت قارچی

مصرف آنتی‌بیوتیک
دیابت کنترل‌نشده
لباس زیر تنگ و الیاف مصنوعی
مصرف زیاد قند
بارداری
سیستم ایمنی ضعیف

۲. علت‌های رایج در عفونت باکتریایی

شستشوی زیاد واژن
دوش واژینال
رابطه جنسی بدون محافظ
تغییر شرکای جنسی

۳. علت‌های رایج در تریکوموناس

رابطه جنسی محافظت‌نشده
استفاده مشترک از حوله مرطوب یا لباس زیر (نادر ولی ممکن است)

تشخیص انواع عفونت واژینال

تشخیص درست، مهم‌ترین مرحله درمان است. پزشک معمولاً روش‌های زیر را استفاده می‌کند:

معاینه فیزیکی
بررسی بو و نوع ترشح
تست PH واژن (PH بالا معمولاً به نفع BV است)
نمونه‌گیری از ترشحات
تست رپید BV و تست تریکوموناس
در موارد نادر، کشت قارچ

درمان عفونت واژینال به تفکیک نوع عفونت

۱. درمان عفونت قارچی (کاندیدیازیس)

داروهای پمادی / شیاف واژینال موجود در ایران:

کلوتریمازول ۱٪ یا ۲٪ (Clotrimazole)برندهای موجود: Canesten، Clotrimaderm، کلوتریمازول عبیدی
میکونازول (Miconazole)برندهای موجود: Gyno‑Daktarin

داروی خوراکی:

فلوکونازول (Fluconazole)برندها: Diflucan، فلوکونازول پور سینا

روش مصرف:

پماد یا شیاف ۱ بار در روز (معمولاً ۳ تا ۷ شب)
فلوکونازول معمولاً یک کپسول ۱۵۰ میلی‌گرمی تک‌دوز است

نکات مهم:

قبل از مصرف هر نوع دارو، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید، زیرا ممکن از عوارض مصرف خودسرانه دارو غیر قابل بازگشت باشد.
هم‌زمان استفاده از شوینده‌های قوی را قطع کنید
لباس زیر نخی بپوشید
در دوران درمان رابطه جنسی نداشته باشید

۲. درمان عفونت باکتریایی واژن (BV)

داروهای خوراکی:

مترونیدازول ۵۰۰ میلی‌گرمبرندها: Flagyl، مترونیدازول روزدارو
کلیندامایسین خوراکیبرندها: Dalacin C

داروهای واژینال:

ژل مترونیدازول ۰.۷۵٪
کرم واژینال کلیندامایسین ۲٪

روش مصرف:

مترونیدازول خوراکی: ۵۰۰mg دو بار در روز به مدت ۷ روز
ژل مترونیدازول: یک‌بار قبل از خواب، ۵ شب

نکات مهم:

قبل از مصرف هر نوع دارو، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید، زیرا ممکن از عوارض مصرف خودسرانه دارو غیر قابل بازگشت باشد.
در دوران درمان الکل ننوشید (با مترونیدازول تداخل دارد)
شریک جنسی نیازی به درمان ندارد مگر پزشک توصیه کند

۳. درمان تریکومونیازیس

داروی اصلی:

مترونیدازول ۲ گرم تک‌دوز
یا ۵۰۰ میلی‌گرم، ۲ بار در روز به مدت ۷ روز

برندهای موجود:

Flagyl، مترونیدازول کیمیدارو

نکات مهم:

قبل از مصرف هر نوع دارو، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید، زیرا ممکن از عوارض مصرف خودسرانه دارو غیر قابل بازگشت باشد.
شریک جنسی باید هم‌زمان درمان شود
تا پایان درمان رابطه نداشته باشید
مصرف هم‌زمان الکل ممنوع است

ملاحظات درمانی و دارویی

۱. تداخلات دارویی مهم

مترونیدازول + الکل = واکنش شدید مشابه دی‌سولفیرام
فلوکونازول + وارفارین = افزایش خطر خونریزی
کلیندامایسین + داروهای اسهال = افزایش ریسک کولیت گوارشی

۲. نکات مهم درباره مصرف داروی واژینال

شب‌ها قبل از خواب مصرف شود
از شستشوی داخلی واژن خودداری کنید
هنگام مصرف پماد واژینال، از تامپون استفاده نکنید
ممکن است ترشحات دارویی تا صبح ادامه داشته باشد

۳. چه زمانی باید سریع به پزشک مراجعه کنید؟

ترشح سبز یا کف‌آلود
تب یا درد شدید لگن
خونریزی بین‌دوره‌ای
عدم بهبود بعد از ۳ روز درمان

پیشگیری از عفونت واژینال

استفاده از لباس زیر نخی
پرهیز از دوش واژینال
خشک‌کردن کامل ناحیه پس از حمام
کنترل قند خون در دیابت
مصرف پروبیوتیک‌های خوراکی یا ماست پروبیوتیک
استفاده از کاندوم در روابط جنسی
شستشو با آب ولرم بدون صابون قوی

نتیجه‌گیری

عفونت واژینال شایع است اما با درمان مناسب، معمولاً سریع بهبود می‌یابد. شناخت تفاوت بین سه نوع اصلی آن اهمیت زیادی دارد. درمان اشتباه باعث بازگشت عفونت می‌شود. اگر نوع عفونت مشخص نیست، بهتر است قبل از مصرف دارو، معاینه انجام شود.